Kavramlar

Bu sayfada Destekleyici Teknolojilerde (Assistive Technology) kullanılan kavram, yöntem ve normlara ait açıklamalar bulacaksınız. Burada yer almayan ve bilgilenmek istediğiniz konular hakkında bize infoms@ms.com.tr yazabilirsiniz.

(DT) Destekleyici Teknoloji nedir?

DT cihazları, fiziksel veya zihinsel yetersizliklerin yerine geçmek ya da bu fonksiyonları iyileştirmek amacıyla kullanılan yardımcılardır. DT, kağıt/kalem sabitleyici gibi düşük teknoloji (low tech) ürünler ile ses sentezleyici, braille okuyucu ve single switch tarayıcı gibi yüksek teknoloji (high tech) ürünleri içerir. Tekerlekli sandalye, ortam kontrolü veya uyarlanmış bir kaşık bile destekleyici aletler olarak birer DT konusudur.

Switch ve Scanning (tarama) ne içindir? 

Bir Windows programında seçim yapmak için kullanılan standard metod bilgisayara bağlı fare ya da klavye kullanmaktır. Fareyi hareket ettirerek işaret okunu ekranda istediğiniz yere götürürsünüz. İşaret oku istediğiniz nesnenin üzerine geldiğinde ise fare tuşlarından bir tanesine basarak o nesneyi aktif hale getirirsiniz. Windows nesnesi amaçladığınız işi yapar ve bir sonraki seçim için işaret okunu o noktaya kaydırırsınız.

Eğer fiziksel olarak klavye ve fareyi kullanmakta zorluk çekiyor ya da hiç kullanamıyorsanız, switch/scanning yapan bir düzene ihtiyacınız vardır. HAYDi:Switch ürünümüz bu düzeni sunar.

Nasıl Çalışır?

Switch/Scanning düzeni iki parçadan oluşur. Switch, değişik tipleri ve özellikleri bulunan küçük bir anahtarlama aletidir. Bu alet  parmak, baş veya vücudumuzun hareket edebilen her hangi bir parçasına uygun olarak tasarlanmıştır.

Bu alete bastığınız anda scanning dediğimiz ekranda nesneleri tarama işlemi başlar. Seçmek istediğiniz nesneye sıra geldiğinde switch'e tekrar basarak seçiminizi yaparsınız. Fare ya da klavye ile yapacağınız işlem, switch kullanılarak gerçekleşmiş olur.

Tarama (Scanning)

Tarama, ekrana gelen menü seçeneklerinin veya o ekranda yapılabilecek tüm işlemlerin bir düzen içinde seçilmesi demektir. Bir başka deyişle bilgisayar size, o anda kullanılan programa uygun olan seçenekleri siz switch'e basıncaya kadar sırayla tarar.

Satır/Sütun Tarama (Row/Colon Scanning)

ekran üstü klavyede satır tarama nasıl yapılır  ekran üstü klavyede sütun tarama nasıl yapılır

En yaygın tarama yöntemi satır/sütun taramadır. Satır taranırken switch'e basarsınız ve sütunlar taranmaya başlar. Sütunda istediniz hücreye gelindiğinde tekrar switch'e basarak istediğiniz işlemi gerçekleştirirsiniz. Örneğin, kullandığınız program bir editör ise seçtiğiniz harf imleçin olduğu yere basılır.

AAC (Alternative Augmentative Communication)

Konuşma yetileri zedelenmiş veya hiç gelişememiş bireylerin kendilerini ifade ve dış dünya ile iletişimleri yüksek çoğunlukla beden dili, baş/göz hareketleri, fiziksel engelleri yoksa işaret dili (sağır dilsiz alfabesi), yazı  veya iletişim panoları aracılığıyla gerçekleşmektedir. DT’nin tüm bu yollara alternatif veya destekleyici olarak geliştirdiği ürün yelpazesi AAC grubu olarak adlandırılır.

AAC ürünleri her yaş ve durumdaki konuşamamaya dayalı iletişim engellerini ortadan kaldırmayı hedefler.AAC ürünleri de kendi içlerinde 2 ana gruba ayrılırlar : Digitized ve Sythesized.

Digitized AAC ürünleri : İletişim mesajlarının sesle kaydedildiği, değiştirilebildiği, silinebildiği elektronik cihazlardır. Bu cihazlar mesaj kayıt süresi, mesaj sayısı, boyut, ağırlık ve kulanım alanı olarak çeşitlidir. Konuşma engeline ek olarak bireyde bulunabilecek motor engeller, görme engeli ve çeşitli karma engeller için de ürünlerin efektif kullanımı sağlayacak ek teknolojileri destekler ve/veya içlerinde barındırırlar. ChatBox ürünlerimiz bu gruba dahildir.

Sythesized AAC ürünleri Digitized ürünlerin özelliklerine ek olarak, bu grup ürünlerde konuşma sentezleyici yazılımlar bulunur. Konuşma sentezleyici yazılım, cihaza yazilan tüm mesajların anında insan sesine çevrilmesini sağlar. Digitized ürünlere göre çok daha kompleks teknolojik yapıya sahip ürünler, kapasite, kullanım özellikleri, kullanım alanları, boyut, ağırlık vs olarak geniş bir yelpazeye sahiptirler.